Category Archives: kreatywność

metoda 6 pytań dziennikarskich

R. Kipling pisał: 
Służących sześciu człowiek ma, dzięki nim wie co wie, zwą się: 
DLACZEGO? CO? JAK? KIEDY? KTO? I GDZIE? 

Metoda „sześciu uczciwych sług” (Parnes, Noller i Biondi, 1977) znana jest powszechnie pod nazwą „sześciu pytań”. Technika ta wywodzi się z dziennikarstwa, gdzie pytania typu dlaczego? i w jaki sposób? pomagają dziennikarzom w uzyskaniu informacji w sposób zorganizowany. Technika wykorzystywana jest przede wszystkim na etapie zdobywania faktów w twórczym procesie rozwiązywania problemów, aczkolwiek można ją stosować także na innych etapach tego procesu. Głównym jej celem jest stworzenie systemu zorganizowanego zbierania danych dotyczących danego problemu umożliwiających spojrzenie z nowych punktów widzenia, co z kolei prowadzi do uściślenia definicji problemu. Metoda ta obejmuje następujące etapy: Continue reading…

burza mózgów – metodyka

autor fotki: timsamoff

Często słyszę określenie “burza mózgów” w odniesieniu do jakiejkolwiek formy dyskusji. Wydawałoby się, że metoda jest już bardzo dobrze znana wszystkim. Jednak za każdym razem gdy uczę metod warsztatowych co najmniej połowa grupy nie ma pojęcia, że “burza mózgów” to wystandaryzowane narzędzie kreatywnego myślenia kolektywnego. 

Jedną z najczęściej stosowanych form burzy mózgów jest aktywność grupowa; lider grupy zapisuje na tablicy wszystkie pomysły stworzone podczas sesji. Członkowie grupy zachęcani są do zgłaszania na gorąco swoich pomysłów dotyczących danego problemu. Celem takiej sesji jest stworzenie jak największej liczby pomysłów – im bardziej niesamowite tym lepiej. Pomysły te nigdy nie podlegają ocenie w czasie ich zgłaszania. Przyjęcie zasady odroczonego wartościowania stanowi najważniejsze założenie metody „burzy mózgów”. Wyłączenie wszelkiej krytyki podczas sesji pomysłowości sprzyja wywołaniu reakcji łańcuchowej w zgłaszaniu idei rozwiązania. Człowiek może sformułować prawie dwukrotnie więcej dobrych pomysłów, jeżeli ich ocena będzie dokonywana po zakończeniu sesji. Powinno się zgłaszać wszystkie pomysły, które przychodzą do głowy. Im bardziej fantastyczny pomysł, tym większa szansa wyjścia poza ramy schematycznego myślenia.  Uczestnicy sesji widzą zapisane pomysły innych osób i mogą rozwijać je w formie nowych przemyśleń lub tworzyć nowe kombinacje.

Pytania Osborna: koncentrują się na zmianie poszczególnych atrybutów badanego obiektu (pomysłu). Pytania te dotyczą: nowego zastosowania obiektu, przystosowania do nowej funkcji, zmodyfikowania, np. powiększania, zmniejszania, wprowadzania nowych elementów, zestawiania, łączenia.

Zastosować inaczej?
Zmodyfikować?
Zmniejszyć?
Przerysować?
Zastąpić?
Przegrupować?
Odwrócić?
Połączyć?
Podzielić?
Zaadaptować?
Powiększyć?
Zastąpić?
Co można odjąć?
Więcej czasu?
Większa częstotliwość?
Wyższa opłata?
Czy można to uczynić bardziej zwartym?
Czy da się zminiaturyzować?
Czy można zmniejszyć straty?
Czy można skrócić długość?
Dodać, uzupełnić, zwielokrotnić?
Więcej składników lub procesów?
Uczynić przesadnym?
Jak można ulepszyć to co istnieje?
Co można skopiować?
Zasymilować?
Jakie zjawisko lub przedmioty są do tego podobne?
Jakie składniki użyć?


zarządzanie projektem #1: Cele i zadania główne

autor fotki: Bindaas Madhavi

Dziś rozpoczynam cykl notek opisujących podstawowe narzędzia prowadzenia projektów. Jako przykład wziąłem tworzenie gry szkoleniowej i z tej perspektywy będę podawał przykłady zastosowania tych narzędzi. Moją intencją jest zebranie w pięciu artykułach, podstawowej wiedzy przydatnej Project Managerom podczas ich pracy. Opisywane narzędzia mają cechy uniwersalne i mogą się przydać przy prowadzeniu dowolnego projektu niezależnie czy to gra, otwieranie firmy, wdrażanie nowego produktu, itp. Proszę nie traktować tych artykułów dogmatycznie. Istnieje dość dużo metodyk prowadzenia projektów i niektóre stoją wobec siebie w sprzeczności. Opisuję tutaj narzędzia, które mogłem sam obserwować w działaniu. Artykuł merytorycznie wsparła moja Aniś.

CELE
Każdy projekt powinien brać swój początek w określeniu celu, który chcemy osiągnąć. W przypadku gry szkoleniowej warto rozpocząć od stworzenia „drzewa celów”. Przydadzą Wam się żółte karteczki, ściana i długopis. Wraz z zespołem projektowym (powinieneś za wszelką cenę zebrać ludzi, którzy pomogą Ci w realizacji; prowadzenie projektu samemu jest bardzo trudne) wypisz wszystkie swoje oczekiwania jakie wiążesz z projektowaną grą oraz cele szkoleniowe i biznesowe (jeśli gra jest tworzona pod konkretnego klienta). Jeśli tworzysz grę uniwersalną w swym zastosowaniu lub po prostu rozrywkową możesz posiłkować się metodą P19, dość znaną wśród rodzinnych projektantów gier RPG.
Gdy już wypiszesz wszystkie oczekiwania i cele, pogrupuj je w większe kategorie – to będzie Twój materiał do napisania celu według metody SMART.

CEL SMART
Fundamentem budowania projektu jest określenie mierzalnego i osadzonego w czasie Celu. We wszystkich metodykach jakie spotkałem stosuje się narzędzie zwane SMART.

Osobiście preferuję drugą wersję tłumaczenia. Szerzej opisałem SMARTa w tym artykule. Niezależnie od przyjętej strategii określania Celu metodą SMART największą uwagę skierujcie na Mierzalność i Określenie w czasie. Z doświadczenia mogę powiedzieć, że najłatwiej jest pominąć te dwa elementy i największą cenę za to uproszenie się płaci. Bez określenia konkretnego miernika (np. jakie funkcjonalności ma posiadać gra, jaki ma być poziom skomplikowania, w jakiej konwencji, jakie mechanizmy biznesowe symuluje, czego ma uczyć, itp?) i deadline’u projektu istnieje ogromne ryzyko, że projekt będzie trwał bez końca lub zostanie porzucony po wstępnych pracach. Pamiętajcie również aby działać z wizją końca.

POPRZEZ
Gdy już masz dobrze wysmartowany Cel opisz poprzez jakie główne zadania (obszary do realizacji) będziesz go osiągał, np., w jaki sposób chcesz opracować grę? Jakie dodatkowe czynności będziesz musiał wykonać aby osiągnąć swój cel? Jak chcesz testować produkt końcowy? “Poprzezy” będą zalążkiem WBSa, który opiszę w kolejnym odcinku.

SPIS INTERESARIUSZY
Określ grupę docelową. W przypadku gry szkoleniowej będzie to grupa ludzi o określonych deficytach kompetencyjnych. Jeśli tworzysz grę dla rozrywki, opisz profil użytkownika, jego oczekiwania i preferencje. W spisie interesariuszy możesz umieścić również osoby, które mogą zapewnić ci wsparcie.

Poniżej przykład zastosowania narzędzi SMART + POPRZEZ + SPIS INTERESARIUSZY

(SMART) Do 30 września 2012 stworzyć, przetestować i opublikować w Internecie na licencji Creative Commons grę szkoleniową osadzoną w realiach fantastycznych (like a Władca Pierścieni, Gra o Tron, Conan), której rozegranie zajmie około ośmiu godzin.

(POPRZEZ) Gra powstanie poprzez stworzenie mechaniki zdobywania terenu i zasobów oraz produkcji jednostek wojskowych, mapy zróżnicowanego terenu zawierającego takie elementy jak ruiny, pola bitew, kopalnie, wioski, miasta i podziemia. Powstanie również opis mapy wraz z tabelami generowania losowych spotkań i skarbów, charakterystyką bohaterów i ramami historycznymi regionu.

(SPIS INTERESARIUSZY) Grupą docelową są uczestnicy szkoleń zarządzania strategicznego i umiejętności negocjowania.

c.d.n.

W ramach cyklu pojawiły się / pojawią się:

1. Zarządzanie projektem #1: Cele i zadania główne
2. Zarządzanie projektem #2: Struktura podziału prac (WBS)
3. Zarządzanie projektem #3: Sieć projektu
4. Zarządzanie projektem #4: Analiza ryzyk
5. Zarządzanie projektem #5: Kanban

pytania cyrkularne

autor fotki: Tintin44 – Sylvain Masson

Pytania cyrkularne są pomocne w systemowym rozwiązywaniu problemu, pracy warsztatowej, coachingu i innych sytuacjach gdy chcemy wyjść poza schematy codziennego myślenia. Warto z nich korzystać za każdym razem gdy czujemy, że jakość analizy  lub projektowania rozwiązania nie do końca nas satysfakcjonuje.

Pytania ukierunkowane na problem:

  • Co w opisanej sytuacji jest twoim problemem? Kto jeszcze ma ten problem? 
  • Co jest twoją największą/najmniejszą trudnością w opisanej sytuacji otrzymać to, czego potrzebujesz? 
  • Co możesz zrobić, by sytuację jeszcze pogorszyć, bardziej utrwalić problem? Podaj 3-5 takich skutecznych możliwości. Kto może cię w tym wspomóc? 
  • Przyjmijmy, że nadal chcesz, by problem trwał. Jak wtedy musiałbyś się zachowywać? 
  • O czym musisz myśleć przy okazji tej sytuacji, co musisz robić, co zaniechać? 
  • Dla kogo problem jest większy, dla kogo mniejszy, dla kogo prawie wcale nie istnieje? 
  • Jak ten problem opisywałaby twoja najlepsza przyjaciółka/twój najlepszy przyjaciel, a jak głupek, jak mędrzec…..? 
  • Jakim wyjaśnieniem możesz siebie jeszcze bardziej pogrążyć, a jakie wyjaśnienie sprawi, że będzie ci lżej? 
  • Jak oceniasz swój problem na skali od 1-100? 
  • Komu najbardziej zależy, by nic nie robić z tym problemem? 
  • Jakiej metafory byś użył dla swojego problemu? (To jest jak….) 
Pytania ukierunkowane na rozwiązanie problemu:

  • Jak często (jak długo, kiedy) problem nie występuje? Co wtedy ty i inni zrobiliście inaczej? 
  • Jak ci się udało to, że problem wtedy nie występował? 
  • Co chcesz w tej sytuacji zachować tak jak jest? 
  • Jakie swoje mocne strony już wykorzystałeś, by osłabić problem? O jakich zapomniałeś? 
  • Co jest w tej sytuacji dobrego, w tym, co robisz? Jak może być tego dobrego z twojej strony jeszcze więcej? 
  • Kiedy problem jest mniej widoczny? Kiedy słabnie? 
  • Jakie jest twoje marzenie związane z tą sytuacją? 
[Wejście w inną perspektywę] “Gdyby zdarzył się cud i problem by zniknął, to”: 
  • Kto pierwszy by to zauważył? 
  • Kto byłby tym najbardziej zdziwiony? 
  • Co w pierwszej kolejności zrobiłbyś inaczej? 
  • Jak wyglądałby twój poranek po cudzie? 
  • Czego najczęściej byś wtedy unikał? 
  • Czego brakowałoby ci? 
  • Co / z czym byłoby gorzej, gdyby sytuacja poprawiła się nagle? 
  • Dla kogo byłoby dobrze, gdyby problem jeszcze potrwał lub pojawił się ponownie? Czemu dobrze by to służyło? 
  • Gdyby problem przestał istnieć, a zechciałbyś go zaprosić jeszcze raz, to jak byś to zrobił? 
  • Jak myślisz o tej sytuacji, gdy znajdujesz się w dobrym dla ciebie, dającym ci odprężenie i siłę miejscu? 
  • Gdybyś był reżyserem, to jaki tytuł miałby film z tym problemem? Jakie byłoby jego zakończenie? 
  • Co już zrobiłeś, by mimo wszystko udało ci się pójść w dobrym dla ciebie kierunku? 
  • Nazwij 3 przeszkody w zniknięciu problemu. Z czym musiałbyś się uporać, żeby te przeszkody zniknęły? 
  • Jakie byłyby pierwsze – nawet najmniejsze – oznaki tego, że idziesz w dobrym dla ciebie kierunku? 

synchronizacja półkul mózgowych #1

Tym razem mam dla Was proste ćwiczenie synchronizujące półkule mózgowe, zwiększające koncentrację, a nawet wybudzające z porannej ospałości.

Nazwij kolory, których użyto do napisania poniższych wyrazów. Zrób to w ciągu 15 sekund.

Jeżeli zrobiłeś to wystarczająco szybko, pomiędzy Twoimi półkulami mózgowymi nastąpił konflikt. Prawa – próbuje nazwać kolory, lewa – analizuje definicje wyrazów. Dzięki temu Twój mózg wybijany jest ze schematów myślenia co przydaje się gdy czeka Cię praca kreatywna. Możesz stosować to ćwiczenie jako rozgrzewkę przed burzą mózgów, moderacją lub innym narzędziem myślowym.

kolaż Celów

Dziś prosta i bardzo przyjemna metoda wizualizacji Celów, którą doceni każdy, kto potrzebuje dodać do planowania trochę prawopółkulowego myślenia.

  • Rozdaj uczestnikom/coachee stertę kolorowych czasopism, korkową tablicę, szpilki i nożyczki.
  • Poproś aby każdy z uczestników (lub coachee) wybrał obszary swojego życia, w których chciałby zrealizować Marzenia/Cele (użyj słowa, które dla uczestników jest bardziej naturalne). Możesz dać im poniższą listę obszarów lub pozwolić aby sami ją wykreowali podczas burzy mózgów. Niech każdy wybierze tyle obszarów ile potrzebuje.
  • Teraz pozostaje już tylko stworzyć kolarze Marzeń/Celów w wybranych lub wykreowanych obszarach. Uczstnicy mają do dyspozycji wszystkie materiały, które wymieniłem w pierwszym punkcie.
  • Na sam koniec poproś aby uczestnicy omówili swoje kolaże oraz podali terminy realizacji Marzeń/Celów. Podziękuj za udział w ćwiczeniu i zachęć do wywieszenia kolaży w dobrze widocznym miejscu (w domu lub w pracy).